Komeet Tuttle heeft gespleten kern14 oktober 2008 volkskrant.nl |
|
![]() |
De kern van komeet Tuttle bestaat uit twee brokstukken die elkaar raken. Dat blijkt uit radarwaarnemingen van de komeet die begin dit jaar zijn gedaan met de 300-meter Arecibo-radiotelescoop op Puerto Rico.
Het is voor het eerst dat zoiets is ontdekt bij een komeet; eerder zijn wel zogenaamde ‘contact binaries’ gevonden onder planetoïden.
Komeet Tuttle werd honderdvijftig jaar geleden ontdekt. Hij beschrijft elke 13,6 jaar een baan om de zon. Op 2 januari 2008 passeerde hij de aarde op een afstand van minder dan 40 miljoen kilometer.
Een groep Amerikaanse astronomen onder leiding van John Harmon van het Arecibo-observatorium greep die gelegenheid aan om radarsignalen naar de kleine komeetkern te sturen. Uit de opgevangen echo’s kan informatie worden afgeleid over de vorm van het poreuze, ijzige hemellichaam.
De resultaten werden dit weekeinde gepresenteerd op de 40ste bijeenkomst van de Division for Planetary Science van de American Astronomical Society, in Ithaca, New York.
Ook helderheidsmetingen van de komeetkern, verricht met de Hubble Space Telescope, wijzen op een ‘zeer complexe vorm, waarbij schaduweffecten een belangrijke rol spelen,’ aldus de Franse astronoom Philippe Lamy.
De twee brokstukken hebben afmetingen van ca. 5,6 en 4,4 kilometer, en draaien in 11,4 uur om elkaar heen. Volgens Lamy is de komeet miljarden jaren geleden vermoedelijk als een dubbelobject ontstaan.
Kometenexpert Mike A’Hearn van de Universiteit van Maryland denkt dat de poreuze dubbele komeetkern in de toekomst misschien gedeeltelijk ‘dichtslibt’ tot één enkel, pindavormig object, vergelijkbaar met de kernen van de kometen Borrelly en Halley.
‘Wat deze ontdekking ons leert over de ontstaansperiode van het zonnestelsel is moeilijk te zeggen,’ aldus A’Hearn. ‘Dan moeten we er eerst heen gaan om van nabij een kijkje te nemen.’
Uit de Arecibo-metingen blijkt overigens ook dat de komeet onder invloed van de zonnewarmte vrij grote ijs- en gruisdeeltjes loslaat. Die verdelen zich over de baan en zijn elk jaar rond 20 december, wanneer de aarde de baan van komeet Tuttle kruist, zichtbaar als de Ursiden-meteorenzwerm.
© Govert Schilling