Eclipstoeristen winnen op Paaseiland 11 juli 2010 volkskrant.nl

Drie kwartier voor het fatale Spaanse doelpunt van Andres Iniesta barstten duizenden mensen op Paaseiland uit in triomfantelijk gejuich. Niet in verband met Nederland-Spanje, maar vanwege het spektakel van een totale zonsverduistering. Een paar minuten voordat in Johannesburg de tweede helft van de finale met 0-0 werd afgefloten, schoof midden in de Stille Oceaan de maan voor de zon, en werd het meest afgelegen bewoonde eiland ter wereld een kleine vijf minuten ondergedompeld in duisternis.

Met extra vluchten waren de afgelopen dagen duizenden eclipstoeristen naar Paaseiland (Rapa Nui) vervoerd. Japanners, Amerikanen, Duitsers, Australiërs - en een groep van twintig Nederlanders die op deze zondag 11 juli een dubbele portie spanning te verwerken kregen. Terwijl camera’s, verrekijkers en telescopen op het hemelse schouwspel werden gericht, kwamen uit Nederland opgewonden sms-jes met voetbalnieuws binnen.

Uiteindelijk was het om acht minuten over twee plaatselijke tijd toch de eclips die alle aandacht opeiste. Paaseiland - zo groot als Texel en een dag eerder nog geteisterd door wind, wolken en tropische hoosbuien - was getuige van het meest indrukwekkende natuurverschijnsel dat er bestaat. De aanstormende schaduw van de maan, de plotseling invallende duisternis, sterren en planeten die midden op de dag aan de hemel verschijnen, en het sprookjesachtige, zilverwitte schijnsel van de corona – de stralenkrans rondom de verduisterde zon – hielden het subtropische eiland in hun greep.

De moai - de mysterieuze metershoge stenen beelden die eeuwen geleden door de oorspronkelijke bewoners van Rapa Nui werden opgericht - waren voor het eerst in de geschiedenis getuige van het wonderlijke schouwspel. Pas in de vierentwintigste eeuw zal de schaduw van de maan opnieuw over het Polynesische eiland strijken.

Terwijl de zonsverduistering van 22 juli 2009 door tientallen miljoenen mensen werd waargenomen - Shanghai lag onder andere in de totaliteitszone - ging het dit keer om een exclusief verschijnsel dat door minder mensen is gezien dan er in Soccer City getuige waren van de nederlaag van Oranje.

Voetballiefhebber Dick van der Veen bleef optimistisch onder alle commotie. ‘Het is 1-0,’ zei hij, doelend op een fantastische eclips en - helaas - een verloren voetbalwedstrijd. ‘De zonsverduistering is van een andere emotionele orde. Een eclips is genieten; voetbalsupporter zijn is soms lijden.’

© Govert Schilling