Waarom de maan geen vulkanen heeft 19 februari 2012 allesoversterrenkunde.nl

Een internationaal team van geologen onder leiding van onderzoekers van de Vrije Universiteit van Amsterdam heeft een mogelijk antwoord gevonden op de vraag waarom de maan geen actief vullkanisme vertoont. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat het allerdiepste deel van de mantel van de maan wel gedeeltelijk vloeibaar is, dus je zou verwachten dat dat magma zich af en toe een weg naar boven zou banen, net zoals dat in het inwendige van de aarde gebeurt, met actief vulkanisme aan het oppervlak als gevolg.

Wim van Westrenen en zijn collega's hebben kleine gesteentemonsters geproduceerd met dezelfde samenstelling als echt maangesteente. Die monsters werden vervolgens onder extreem hoge druk en temperatuur gebracht, overeenkomend met de omstandigheden in het allerdiepste deel van de maanmantel, waar een druk van 45.000 bar en een temperatuur van 1500 graden heerst. Vervolgens werd met behulp van een röntgenbundel in de European Synchrotron Radiation Facility in Grenoble de dichtheid van het op die manier geproduceerde magma bepaald.

Uit de metingen, gepubliceerd in Nature Geoscience , blijkt dat de meeste geproduceerde magma's inderdaad een lagere dichtheid hebben dan het omringende vaste gesteente, maar dat dat niet geldt voor titaanrijk maangesteente zoals dat onder andere is aangetroffen in Apollo 14-bodemmonsters. De onderzoekerrs veronderstllen dat zulk titaanrijk gesteente in de jeugd van de maan op grote diepte terecht is gekomen als gevolg van verticale bewegingen in de mantel, en dat het resulterende titaanrijke magma vervolgens niet weer naar het oppervlak 'opborrelt' omdat het een te hoge soortelijke dichtheid heeft.

© Govert Schilling

Links:

• • Persbericht ESRF
• • Google News